Lensvormige wolken: de wolk die blijft staan

Een lensvormige wolk hangt meestal een eindje achter een bergtop, in de lijzij, glad als een lens en vreemd roerloos. De wind op die hoogte kan zestig kilometer per uur of harder waaien, en toch kan de wolk een uur lang op dezelfde plek blijven. Wat blijft is de vorm, niet het water: lucht stijgt naar de golftop, koelt af tot het vocht condenseert, zakt aan de andere kant weer weg en droogt opnieuw uit.

De berg regelt dat. Stabiele lucht die over een bergkam wordt geduwd, gaat stroomafwaarts op en neer deinen, zoals water rimpelt achter een steen in een beek, en die golven kunnen zich tientallen kilometers herhalen. Waar een golftop de lucht voorbij het dauwpunt tilt, ontstaat een wolk; waar het golfdal zakt, blijft de lucht helder. Liggen er meerdere vochtige lagen op elkaar, dan stapelen de wolken zich op tot iets wat lijkt op een stapel borden.

Zweefvliegers gaan er bewust naar op zoek, want de stijgende kant van de golf kan een vliegtuig enkele kilometers hoger tillen, terwijl bemanningen van lijnvluchten dezelfde hemel lezen als een teken van turbulentie lager. Op een scherm is een lensvormige wolk prettig gezelschap: één schone contour, veel kale lucht eromheen en een vorm die zelfs op duimnagelformaat herkenbaar blijft.