یخ پنکیکی: دریایی که دایرهدایره یخ میبندد
جایی که آب سرد همچنان در حرکت است، یخ تازه ورقهای یکپارچه نمیسازد، بلکه دشتی از قرصهای رنگپریده با لبههای برآمده میگستراند.
آب دریا در حدود منفی ۱٫۸ درجه سانتیگراد شروع به یخ زدن میکند، یعنی بهخاطر نمک کمی پایینتر از آب شیرین. وقتی دریا آرام است، نخستین بلورها به هم میپیوندند و پوستهای نازک و انعطافپذیر میسازند. اگر موج یا باد سطح را همچنان در حرکت نگه دارد، سوزنها و صفحههای شل یخ که فرازیل نام دارند به لایهای فرنیمانند به نام یخ چرب غلیظ میشوند و بعد به تودههایی که هر موج آنها را به هم نزدیک و دوباره از هم دور میکند.
این تودهها به همسایههایشان میسایند و آرامآرام گرد میشوند، و قرصها اینگونه شکل میگیرند. هر برخورد کمی لجن یخی را به لبهها میراند، برای همین بیشتر پنکیکها دور تا دور حاشیهای روشن و برآمده دارند و وسطی تیرهتر و تختتر. اندازهشان از یک بشقاب غذاخوری تا چند متر قطر میرسد و اگر سرما ادامه یابد، به هم میچسبند و ورقهای زبر میسازند که از بالا هنوز دایرههای قدیمی در آن پیداست.
یخ پنکیکی در اطراف جنوبگان، در دریای بالتیک و در رودهای تند که از سطح یخ میبندند رایج است. اگر از روی پل یا نردهی کشتی عکسش را بگیرید، الگویی تکرارشونده با تفاوتهای ریز میدهد، هر قرص کمی با دیگری در اندازه و شیب فرق دارد. روی یک نمایشگر عریض این بافت آرامشبخش میماند، چون چشم شکلهای مشابه فراوانی برای آرام گرفتن دارد و هیچکدام برای دنبال کردن نیست.